Het ontwerp van de Berlagebrug was een ere opdracht voor Berlage van de stad Amsterdam en draagt dan ook zijn naam. Het was de bedoeling van deze brug het centrum van de watersport te maken. Het centrale accent voor de gehele brug is de toren met brugwachtershuisje, van waaruit men door de hoogte van het hele complex kon overzien. Het totaalbeeld van de brug heeft veel van zijn uitdrukkingskracht verloren door het achterwege blijven van het door Berlage geplande “Amstelpaviljoen”.

De centrumzijde van de brug symboliseert de afsluiting van de stad Amsterdam. Deze zijde is monumentaal en karaktervol, vooral vanwege de prominente toren, waarop een vier meter hoge keramische plaat is bevestigd. Deze werd door Hildo Krop ontworpen. Op de plaat is de Genius van Amsterdam afgebeeld, zoals zij uit het water oprijst.

De andere kant van de brug symboliseert het landelijke en de rust van de rivier de Amstel. Oorspronkelijk had de brug de kleuren van een donkere regenboog; het rood en zwart, grijs natuursteen, gelig Beiers graniet, rode klinkers en groene tegels.

De Berlagebrug vormde op 7 en 8 mei 1945 het decor van de bevrijding van Amsterdam. Op 7 mei trok een verkenningseenheid van de Britse 49e Infanteriedivisie bestaande uit 32 man, waaronder twee oorlogscorrespondenten, in vier lichte pantserwagens en zes brencarriers, vanaf de frontlijn naar het westen.